پژوهش و نوآوري

بسمه تعالی

در مورخه  1396/09/14 نشستي با عنوان   سیر مطالعاتی طلاب توسط معاون پژوهشی  خانم عزیزی در مركز تخصصي الزهراء سلام الله عليها  قروه  برگزار گرديد.

دراین نشست ضمن یادآوری اهمیت مطالعه وپژوهش به طلاب ،کتابی با عنوان جهت نما(40پرسش و پاسخ مهدوی )مولف آقای محسن قرائتی در اختیار طلاب قرار گرفت .

بسمه تعالی

برگزاری نشستی با طلاب در هفته پژوهش مورخه 23/09/1396 وبا موضوع (( اهمیت پژوهش و رسالت عالمان دینی  )) با حضور استاد محمد زارعی محقق و پژوهشگر در مرکز تخصصی الزهرا ء قروه  برگزار گردید ایشان درباره اهمیت پژوهش بیان نمودند که انسا ن از همان آغاز خلقت پژوهشگر بوده است .زیرا وقتی انسان به جواب سوالهایش می رسد آرامشی پیدا می نماید و و مختص به حیطه خاصی نیست و در طول تاریخ ادامه داشته است.

بخشی از علوم پیشرفت خاصی داشته اند .آموزش و پژوهش  دو بال برای ترقی و پیشرفت در تمامی علوم است.

همانگونه که طلاب در جامعه نفوذ دارند در بعضی موارد نیز مورد انتقاد هستند .زیرا روحانیت و حوزه در فکر مردم نفوذ دارند .هر دینی دو بعد دارد بعد جسمی و بعد روحانی .در بعد جسمانی زوال وجود دارد. اما در بعد روحانی زوال وجود ندارد ولی ضعف در آن دیده می شود .

و در زمینه پژوهش ضعف وجو ددارد .آیت الله جوادی آملی فرمودند : متاسفانه علوم دینی از فاز معروف افتاده است و ا نبوهی از کتابهای چاپ شده داریم  و بیشتر این کتابها تخلیص است تا تحقیق.

آیت الله مکار م شیرازی نیز فرمودند :طلاب از زمان ورود به  حوزه باید قلم به دست شوند و بنویسند .

آیت الله خامنه ای نیز فرمودند :باید علاوه بر پژوهش که جوابگوی نیاز امروز است طلاب  بتواند جوابگوی نیاز های آینده باشند.و در ادامه ایشان روشهای دست یافتن به حقیقت را  بیان نمودند  و به تشریح انان پرداختند . و در ادامه روشهای علمی را برشمردند  و مهم ترین ویژگی های تحقیق به روش علمی وویژگی هاوخصوصیات محقق و  دیدگاه شهید مطهری (ره) درباره ویژگی اصلی محقق واقعی را بیان نمودند   که در پی دی اف به طور کامل آورده شده است .

بسمه تعالی

نشستی با طلاب در مورخه 28 /1396/09با موضوع (جایگاه علم و رسالت عالمان دینی ) در هفته پژوهش با حضورحجت الاسلام والمسلمین آقای  فریح زاد استاد حوزه در مرکز تخصصی الزهراء سلام الله علیها برگزار گردید.

ایشان در ابتدا ارزش علم را بیان نموده و فرمودند که یک عالم دینی با یک عالم غیر دینی قابل مقایسه نیست و در ادامه استناد به آیه 9 سوره زمر نمودند و آیه را تلاوت نمودند.

أَمَّنْ هُوَ قانِتٌ آناءَ اللَّيْلِ ساجِداً وَ قائِماً يَحْذَرُ الْآخِرَةَ وَ يَرْجُوا رَحْمَةَ رَبِّهِ قُلْ هَلْ يَسْتَوِي الَّذينَ يَعْلَمُونَ وَ الَّذينَ لا يَعْلَمُونَ إِنَّما يَتَذَکَّرُ أُولُوا الْأَلْبابِ

یکی از روش های تربیت، مقایسه خوبی ها و بدی ها و خوبان و بدان است. (أمن هو قانت) (هل یستوی الّذین یعلمون و الّذین لا یعلمون)وروایتی از پیامبر اکرم را بیان نمودند که  پیامبر اکرم (صلّی الله علیه و آله )فرمودند: (طلب العلم فریضة علی کل مسلم، الا ان الله یحب بغاة العلم )

طلب علم بر هر مسلمانی واجب است، همانا خدا جویندگان علم را دوست دارد.

واز امام صادق (ع) نیز روایتی نقل شده است: ( بر شما باد كه در دین خدا فقیه بشوید و بیابانى (جاهل) نباشید؛ زیرا هركس دستورات دین را فرا نگیرد، خدا در قیامت به او نظر نمى‏كند و عمل او پاكیزه نخواهد شد.)

و همچنین خداوند در  سوره توبه آیه 122 می فرماید

(وَ ما كانَ الْمُؤْمِنُونَ لِيَنْفِرُوا كَافَّةً فَلَوْ لا نَفَرَ مِنْ كُلِّ فِرْقَةٍ مِنْهُمْ طائِفَةٌ لِيَتَفَقَّهُوا فِي الدِّينِ وَ لِيُنْذِرُوا قَوْمَهُمْ إِذا رَجَعُوا إِلَيْهِمْ لَعَلَّهُمْ يَحْذَرُونَ)
و شايسته نيست مؤمنان همگى [براى جهاد] كوچ كنند. پس چرا از هر فرقه‏اى از آنان، دسته‏اى كوچ نمى‏كنند تا [دسته‏اى بمانند و] در دين آگاهى پيدا كنند و قوم خود را -وقتى به سوى آنان بازگشتند بيم دهند- باشد كه آنان [از كيفر الهى‏] بترسند؟

ایشان در ادامه تصریح نمودند :

در این آیه فرموده اند: که شایسته نیست مومنان همگی به سوی میدان جهاد کوچ کنند چرا از هر گروهی از آنان طایفه ای کوچ نمی کنند و طایفه ای در مدینه بماند تا در دین و معارف و احکام ا سلام آگاهی یابند و به هنگام بازگشت به سوی قوم خود آنها را بیم دهند شاید از مخالفت فرمان پروردگار بترسند و خودداری کنند.

همچنین در آیه 44سوره  مائده فرموده اند:

(إِنَّا أَنْزَلْنَا التَّوْرَاةَ فِيهَا هُدًى وَنُورٌ يَحْكُمُ بِهَا النَّبِيُّونَ الَّذِينَ أَسْلَمُوا لِلَّذِينَ هَادُوا وَالرَّبَّانِيُّونَ وَالأحْبَارُ بِمَا اسْتُحْفِظُوا مِنْ كِتَابِ اللَّهِ وَكَانُوا عَلَيْهِ شُهَدَاءَ فَلا تَخْشَوُا النَّاسَ وَاخْشَوْنِ وَلا تَشْتَرُوا بِآيَاتِي ثَمَنًا قَلِيلا وَمَنْ لَمْ يَحْكُمْ بِمَا أَنْزَلَ اللَّهُ فَأُولَئِكَ هُمُ الْكَافِرُونَ(

(همانا ما تورات را نازل کردیم (که) در آن، هدایت و نور است. پیامبران الهی که تسلیم فرمان خدا بودند، بر طبق آن برای یهود حکم می کردند و (هم‌چنین) مربیان الهی و دانشمندان بر طبق این کتاب آسمانی که حفاظت آن به آنان سپرده شده‌ بود و بر آن گواه بودند، داوری می کردند. پس (ای علما) از مردم نترسید (و احکام خدا را بیان کنید) و از (مخالفت با)من بترسید و آیات مرا به بهای اندک نفروشید. وکسانی که طبق آن چه خداوند نازل کرده حکم نکنند، پس آنان همان کافران‌اند)

و همچنین روایتی معاویه بن عمار از امام صادق (علیه السلام ) که فرمودند:

قُلْتُ‏ لِأَبِي عَبْدِ اَللَّهِ ع‏ رَجُلٌ رَاوِيَةٌ لِحَدِيثِكُمْ‏ يَبُثُّ ذَلِكَ فِي اَلنَّاسِ وَ يُشَدِّدُهُ فِي قُلُوبِهِمْ وَ قُلُوبِ‏ شِيعَتِكُمْ‏ وَ لَعَلَّ عَابِداً مِنْ‏ شِيعَتِكُمْ‏ لَيْسَتْ لَهُ هَذِهِ اَلرِّوَايَةُ أَيُّهُمَا أَفْضَلُ قَالَ اَلرَّاوِيَةُ لِحَدِيثِنَا يَشُدُّ بِهِ‏ قُلُوبَ‏ شِيعَتِنَا أَفْضَلُ مِنْ أَلْفِ عَابِدٍ

معاوية بن عمار گويد: به امام صادق (ع) گفتم: مردى است بسيار روايت از شما نقل كند و در ميان مردم منتشر سازد و در دل آنها پابرجا كند و هم در دل شيعيان شما، و بسا يك شيعه عابد باشد كه اين قدر روايت ندارد، كدام فاضل‏ترند؟ فرمود: مرد پر روايتى كه وسيله تثبيت عقيده شيعيان ما باشد بهتر از هزار عابد است.

استاد روایتی از امام علی (علیه السلام )نقل فرمودند که:

امام علی (علیه السلام) می‌فرمایند: «الْفَقِیهُ كُلُّ الْفَقِیهِ مَنْ لَمْ یُقَنِّطِ النَّاسَ مِنْ رَحْمَةِ اللَّهِ وَ لَمْ یُؤْیِسْهُمْ مِنْ رَوْحِ اللَّهِ وَ لَمْ یُؤْمِنْهُمْ مِنْ مَكْرِ اللَّهِ؛ فقیه و عالم کامل کسی است که مردم را از رحمت الهی نومید نکند، و از لطف و محبّت او مأیوس نسازد، و (در عین حال) از مجازات‌های غافلگیرانه‌ی او ایمن ننماید)
فقیه به تمام معنی و کامل کسی است که دارای این سه صفت باشد:

اول:مردم را از رحمت خدا مأیوس نکند و همواره آیه یأس نخواند.

دوم:

آن‌ها را از روح خدا مأیوس نکند. ناامیدی از رحمت خدا در مقابل گناهان است، یعنی اگر مردم گناهی انجام دادند، کسی نگوید که شما اهل معصیت هستید و رحمت خدا شامل شما نمی‌شود و مثلاً من با شما صحبت نمی‌کنم، بلکه درهای توبه و رحمت را باز بگذارد، و آنان را به توبه و بازگشت سوق دهد.

سوم:

فقیه کسی است که مردم را از (مکر) خدا در امان ندارد. مکر دو قسم است: یکی مکر پسندیده که همان چاره‌اندیشی برای انجام دادن کار خوب و تدبیر در امور است؛ مثلاً برای پیروزی مسلمانان و یا حلّ مشکل اقتصادی و یا صلح بین دو گروه مسلمانان نقشه و تدبیری بیندیشد. قسم دوم، مکر مذموم است و آن، این است که با مکر و نقشه کشی بخواهد ضرری به کسی بزند. مکری که به نام خدا نسبت داده می‌شود، همان چاره‌اندیشی خوب است. منظور از عدم ایمن نمودن از مکر خدا در این حدیث آن است که فقیه به مردم برای انجام گناه چراغ سبز نشان ندهد، بلکه آن‌ها را از نافرمانی خداوند بترساند.
و همچنین روایتی از امام صادق را بیان نمودند که فرمودند:
إنّ العالِمَ إذا لم یَعمَلْ بعِلمِهِ زَلَّت مَوعِظَتُهُ عنِ القُلوبِ کَما یَزِلُّ المَطَرُ عنِ الصَّفا .
امام صادق علیه السلام : عالم هرگاه به علم خود عمل نکند، پند او از دل ها فرو غلتَد، آن گونه که باران از روی تخته سنگ فرو می غلتد.

انسان به دنبال محبوب می‌رود، خواه محبوبش (الله‌) باشد و یا (دنیا و مظاهر) آن و به همان نسبت تعریف می‌شود و ارزشمند می‌گردد. چنان چه حضرت امیرالمؤمنین علیه‌السلام در آن سخن‌های گوهربار با کمیل می‌فرماید: «هلاکند جمع کنندگان مال، در حالی که ظاهراً زنده هستند – علما باقی هستند، تا وقتی روزگار باقی است». و بعد تشریح می‌کنند که (مال) فانی است و (علم) باقی. پس طبعاً هر کس فانی را هدف قرار دهد، خودش نیز فانی می‌شود و هر کس باقی را هدف قرار دهد، خودش نیز باقی می‌شود.

و استاد در  پایان نتیجه این نشست را اینگونه بیان نمودند و فرمودند:

رسالت عالمان دینی ، مرزبانی فرهنگی از دین، نگاهبانی و نشر علوم دینی در جامعه و پیشتازی در امر جهاد با دشمنان اسلام است

بسمه تعالی

در مورخه29 /96/08 نشستي  با طلاب و با  حضور حجت الاسلام و المسلمين آقاي  عابدین رستمی  استاد حوزه و دانشگاه در مركز تخصصي الزهرا سلام الله عليها  به مناسبت هفته کتاب و کتابخوانی شهرستان قروه  برگزار گردید .

استاد  حجت الاسلام و المسلمين آقاي عابدين رستمي در نشستي كه با طلاب «درباره ارزش علم آموزي و اهميت علوم ديني  »داشتند فرمودند:

ارزش علم آنقدر است كه كلب  اگر علم ياد بگيرد ارزش پيدا مي كند واز او كلب نگهبان خواهد ساخت. نكته اي كه در اين جا بايد به آن اشاره كرد اين است كه علمی که در آیات و روایات از آن سخن به میان آمده علم حضوری است که تبدیل به عمل می شود .و اگر تمام علم ما اکتسابی باشد تا کنار قبر با ما خواهد آمد نه بیشتر از آن اما اگر  هر علمی تبدیل به عمل گردد این علم او چهره ای در آخرت برای او پیدا خواهد کرد.

ايشان  در ادامه بیانات خود اشاره به حدیثی نموده و فرمودندأَلْعِلْمُ نُورٌ يَقْذِفُهُ اللّه‏ فِى قَلْبِ مَنْ يَشآءُ. علم، نورى است كه خداوند به قلب هر كس كه بخواهد مى افكند و این علم مختص به علما نیستت اگر علمی متخلق به اخلاق و آداب اسلامی گردد و اين علم او را نه تنها در دنيا بلكه در آخرت همراهي خواهد كرد و در ادامه  حديثي از پيامبر اكر م (صلي الله عليه وآله) را بيان نمودند  كه فرموده است :العِلمُ عِلمانِ: عِلمُ الأديانِ، و عِلمُ الأبدانِ .  علم بر دو قسم است: علم اديان و علم ابدان.و اساس علم علمي  است كه به علم دين شناخته شود و علم نظري كه پشتوانه ي علمي به خود نگيرد علم نافعي نخواهد بود و صرف عقيده به خداوند متعال انسان را نجات نخواهدداد.مگر اينكه همراه اين اعتقاد عمل باشد  علما و كساني كه به ظاهر جاهل بودند و سواد نوشتن و خواند ن نداشتن در قيامت جز عالمان خواهند بود چرا كه به هر كاري كه دين دستور داده است عمل كرده اند . امام علم ابدان علميست كه در مسير زندگي انسان قرار مي گيرد مانند علم شيمي و مكانيك و ….  يك مجموعه علوم  اكتسابي و اصولي كه عملياتي شدن در صورت روح و تجرد را ندارند .اگر تهذیب در کار نباشد، علم توحید هم به درد نمی‌خورد. «الْعِلْمُ هُوَ الْحِجابُ الْاکْبَرْهر چه علم انباشته‌تر بشود ، حتی توحید که بالاترین علم است، انباشته بشود در مغز انسان و قلب انسان، انسان را اگر مُهذَّب نباشد، اين علم او را از خدای تبارک و تعالی دورتر می‌کند.بايد علم ما همراه با اخلاق و آداب اسلامي باشد وگر نه فايده اي براي ما در بر  نخواهد داشت .نفس انسان مانند دستگاهي عمل مي كند يا شما به بهشت مي برد يا به جهنم . اساس عالم بودن بر اساس خروجي آن است و كسي كه متخلق به آداب اسلامي نباشد علم او نيز نافع نخواهد بود .

 در ادامه استاد فرمودند :اما اگر به مجموعه آن چیزی که ما از علم می‌شناسیم نگاه کنیم، حجم بزرگی است که نمی‌توان به سادگی همه آن را در مدت عمر تحصیل کرد و عالم به همه علوم به شکل فعلی شد. پس چه کنیم که در این مدت کوتاه عمر، علومی را فعلیت و ظهور بخشیم که در شرافت و کرامت آدمی نقش مستقیم و تأثیرگذاری دارد؟

در جواب اين سوال حديثي از امام كاظم در پاسخ به اين پرسش آوردند كه امام موسی کاظم(ع) مي فرمايد :علومی را که مردم به آن نیاز دارند در چهار چیز یافتم: اول اینکه خدای خودت را بشناسی؛ دوم اینکه بشناسی که خداوند با تو چه کار کرده است؛ سوم اینکه بشناسی که خداوند چه چیزی از تو می‌خواهد؛ و چهارم اینکه بشناسی که چه چیزی تو را از دینت خارج می‌کند .
1. خداشناسی و معرفت‌الله: نخستین علم و مهم‌ترین علوم که جایگاه انسانیت آدمی را تثبیت می‌کند، همان معرفت‌الله است. پس علم یابی بشر به صفات الهی بویژه توانایی و قدرت خداوند از مهمترین و اساسی‌ترین علومی است که انسان می‌بایست در طول عمرش کسب کند؛ زیرا شناخت خداوند جهت و سبک زندگی را دگرگون می‌کند. هر چه انسان به صفات الهی و قدرتش آگاه‌تر و داناتر باشد به همان میزان در راه مستقیم گام‌های استوارتری بر می‌دارد و عزم علمی او را در عزم عملی یاری می‌رساند

2- خودشناسی و معرفت نفس: انسان باید نقاط ضعف و قوت خود را بشناسد تا بتواند در مسیر درست گام بردارد. اینکه بداند در ذاتش فقر امکانی و وجودی است و همه هستی او با قوت الهی باقی و برقرار است و اگر این قوت حذف شود نیستی و نابودی محض خواهد بود و تنها راه دست‌یابی به غنا آن است که همواره متصل به خداوند باشد که غنی بالذات است
3- هدف‌شناسی و راه‌شناسی: سومین علم برتر این است که انسان بداند هدف آفرینش و از جمله آفرینش خودش چیست؟!  اینکه خداوند حکیم که همه چیز را هدف‌گذاری کرده و به هدفی آفریده، از انسان به عنوان یکی از آفریده‌هایش چه می‌خواهد. اگر انسان  هدف اصلی آفرینش خویش را بداند می‌تواند در همان مسیر گام بردارد و همه ابزارها و امکانات رسیدن به آن را شناسایی کند و به کار گیرد.

4.مانع‌شناسی: از علوم دیگری که لازم است انسان بداند و از مهم‌ترین و برترین علوم ،مانع‌شناسی است. اینکه انسان بداند که چه علل و عواملی سد راه او خواهد شد و اجازه نمی‌دهد او به کمال برسد و هدف آفرینش را تحقق بخشد و در مقام خلافت الهی قرار گیرد.. یادگیری و تعلم علم احکام و فقه و اخلاق و ادب از واجبات است تا انسان بداند چه چیزهایی موجب رشد و یا مانع از آن هستند تا بتواند در مقام عمل بدان توجه یابد.

  و در پايان  بيانات خود فرمودند كه : هر كس بايد در وجود خود ظرفيت علمي ايجاد كند تا اين علم او نور شود و او را تا قيامت همراهي نمايد .وعلم اديان علمي است كه دين را در وجود انسان نهادينه مي كند و اگر اين علم با اخلاص همراه نباشد انسان را نجات نخواهد داد

.